Reageren op de tussenstaat

02-10-2025

Als yogi's door het allersubtielste bewustzijn verrijzen uit het inzicht van leegte, doen ze dat in een lichaam dat enkel en alleen uit wind (energie) en bewustzijn is gevormd, opgesierd met de tekenen en schoonheden van een Boeddha. Dat is niet slechts fantasie of imitatie, maar een feit. In plaats van een tussenstaat binnen te gaan, verrijst de yogi uit de staat van de dood in wat wij een denkbeeldig lichaam noemen. Het lichaam kan twee vormen aannemen - hetzij een onzuiver denkbeeldig lichaam of het volledig gelukzalige lichaam van een boeddha.

Het heldere licht van de dood en de wind die dient als drager van het heldere licht zijn één wezen, maar ze kunnen conceptueel opgedeeld worden. De wind dient als de voornaamste oorzaak van een denkbeeldig lichaam, terwijl het bewustzijn dient als de meewerkende omstandigheid van een denkbeeldig lichaam. Deze twee oorzaken leiden tot een denkbeeldig lichaam dat uiterlijk overeenkomt met het lichaam van de geliefde meditatieboeddha van wie je tijdens de meditatie op een meditatieboeddha een voorstelling hebt gemaakt. Het is niet een lichaam van vlees en bloed. Van nature bestaat het enkel uit wind en bewustzijn, helder en onbelemmerd als een regenboog.

Het verschijnen van het ideale wezen, de meditatieboeddha, lijkt volgens zeggen op het plotselinge verschijnen van een vis die boven een meer uitspringt.

Lange tijd heb je op jezelf gemediteerd en een specifieke meditatieboeddha en dat Visioen ontwikkeld, waarbij je dit ideale lichaam voorstelt ter voorbereiding op deze transformatie. Het doel van deze beoefening is eindelijk gerealiseerd. Imitatie heeft geleid tot werkelijkheid. 

Aan het einde van de periode waarin het allersubtielste bewustzijn in het lichaam achterblijft, is er een subtiele beweging van de wind die het heldere licht van de dood draagt; de subtielste wind en het subtielste bewustzijn verlaten de geopende druppel van witte en rode bestanddelen bij het hart en trekken zich terug uit het lichaam. Een kleine hoeveelheid bloed komt uit de neus en een kleine hoeveelheid essentiële vloeistof komt uit het geslachtsorgaan; hieruit blijkt dat dit laatste bewustzijnsniveau het lichaam heeft verlaten, hoewel die tekenen zich misschien niet voordoen bij mensen wier lichaam door ziekte is geteisterd. Op dit punt begint het lichaam te ontbinden en naar de dood te ruiken.

De beste yogi's die tijdens hun leven niet het boeddhaschap bereiken, verwerven een denkbeeldig lichaam in plaats van een tussenstaat. Gewone mensen die er niet in slagen in een denkbeeldig lichaam te verrijzen omdat ze niet de hoge realisatie hebben bereikt, gaan als gevolg van de kracht van karma een gewone tussenstaat binnen. Als dat gebeurt die je onmiddelijk je situatie te onderkennen en te begrijpen.

Net zoals je, wanneer je gaat slapen, verschijnt in een droomlichaam, heb je in de tussenstaat opeens een lichaam dat is gevormd als het lichaam waarin je zult worden herboren. Dit lichaam lijkt vaak op je toekomstige lichaam rond het vijfde of zesde jaar. Net als een droomlichaam bestaat het uit een combinatie van wind en bewustzijn. De wind die het heldere licht van de dood draagt, is de voornaamste oorzaak van dat lichaam, maar hij is ook een meewerkende omstandigheid die bijdraagt aan het bewustzijn van de tussenstaat. Het heldere licht van de dood is omgekeerd de voornaamste oorzaak van het bewustzijn van de tussenstaat en de meewerkende omstandigheid die bijdraagt aan het lichaam van het wezen van de tussenstaat.

In de tussenstaat beschik je, omdat je lichaam is gevormd uit wind en bewustzijn, over alle vijf zintuigen, maar je lichaam is transparant als een regenboog, werpt geen schaduw en laat geen voetafdrukken na. Door de wonderbaarlijke kracht van karma ben je van nature begiftigd met het vermogen om in zeer korte tijd rond en door dit wereldstelsel te reizen, niet gehinderd door aarde, stenen, bergen en gebouwen; niettemin kun je, als je eenmaal de baarmoeder van je nieuwe moeder bent binnengegaan, er niet meer uit. Hoewel je spreekt tegen je familieleden, vrienden en anderen, horen ze je niet en geven daarom ook geen antwoord. Je ziet de zon, Maan en sterren niet.

Ondanks het feit dat je voorheen over helderziendheid beschikte is dat vermogen nu beperkt.

Als je merkt dat je tekenen vertoont van deze toestand zou je moeten denken: "Ik ben gestorven en nu verblijf ik in 'de tussenstaat'."

Gebruik de kracht van aandacht om je te realiseren dat aangename en onaangename verschijningen tijdens de tussenstaat de scheppingen zijn van een bewustzijn dat het bij het verkeerde eind heeft; gebruik aandacht om in te zien dat het geen zin heeft gehecht te zijn aan de aangename of ontstemd te raken door de onaangename verschijningen. Stel je in plaats daarvan voor dat je bent verrezen uit een denkbeeldig lichaam en je realiseert je dat de diverse verschijningen en het lijden van sterven, tussenstaat en wedergeboorte zonder inherent bestaan zijn, dat ze niet waar zijn. Weet dat deze verschijningen te wijten zijn aan vroegere handelingen (karma), die in feite nog niet één bestanddeel van waarachtig bestaan hebben.

Net zoals je in yoga op een meditatieboeddha actief visualiseert dat alles oneindig zuiver is. gevormd uit mededogen en inzicht, zo zie je hier in de tussenstaat alle verschijningen van omgeving als prachtige luchtpaleizen, waarbij je jezelf onthecht van elke afkeer van het lelijke of voorkeur van het mooie. Je streeft ernaar gewone verschijningen te laten verschijnen als leeg van inherent bestaan, en alles wat leeg is te laten verschijnen als gelukzaligheid, als een meditatieboeddha.

Tijdens je leven rusten alle winden en gedachtebeelden in gewone patronen die je niet onder controle hebt. Tijdens de tussenstaat keren de winden of energieën die betrekking hebben op de vier elementen hun gebruikelijke patronen om en uit deze omkering komen angstwekkende geluiden voort. Als de aardewind instort, klinkt er luid gerommel alsof er bergen instorten. Als de waterwind instort klinkt het als het breken van grote golven in een stormachtige zee. Als de vuurwind instort klinkt het alsof er in een groot bos een felle brand woedt. Als gevolg van het instorten van de windwind klinkt het alsof er een afgrijselijke orkaan woedt. Er zijn ook angstwekkende verschijningen van hellewezens, hongerige geesten en dieren, die projecties zijn van je eigen karma.

Sommige verschijnen als Meesters van de Dood, die met hun wapens zwaaien en roepen: "Val aan! Dood," en je bent bang.

Plaats, vertrouwen, gedrag, voedsel, vrienden en gevoelens zijn volledig onzeker. Onzekerheid over plaats betekent dat je voortdurend ergens aankomt.

Onzekerheid over vertrouwen betekent dat je je toevlucht neemt tot het vergankelijke: bruggen, putten, enzovoort.

Onzekerheid over gedrag betekent dat je abrupt verandert en zweeft als een veertje in de wind.

Onzekerheid over voedsel betekent dat je heerlijk voedsel ziet maar niet in staat bent het te eten, tenzij het voor jou bestemd is.

Onzekerheid over vrienden betekent dat je het gezelschap zoekt van willekeurige wezens.

Onzekerheid over gevoel betekent dat je plotselinge stemmingswisselingen ervaart - soms gelukkig, soms pijnlijk, soms verdrietig, soms boos, enzovoort.